عبد الحسين شهيدى صالحى
87
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
نجاشى ، 2 / 86 ؛ طبقات المفسرين ، داوودى ، 1 / 392 ؛ فوائد الرضوية ، 264 ؛ الفهرست ، ابن نديم ، 39 ؛ الفهرست ، شيخ طوسى ، 115 ؛ فهرست الفبائى كتب خطى كتابخانهء مركزى آستان قدس ، 138 ؛ الكافى ، 3 / 401 ؛ لسان الميزان ، 4 / 191 ؛ مفسران شيعه ، 85 ؛ ميزان الاعتدال ، 3 / 111 ؛ نوابغ الرواة فى رابعة المثات ، 167 . التنزيه و ذكر متشابه القرآن - تفسير النوبختى ، از شيخ ابو محمد الحسن ( م 310 ق ) فرزند موسى از احفاد ابو سهل بن نوبخت نوبختى شيخ مشايخ متكلمين شيعه فيلسوف فلكى رياضىدان . تفسير مورد بحث در يك جلد به زبان عربى و براساس ساير مؤلفات وى به شيوهء كلامى است . شيخ آقا بزرگ تهرانى در الذريعة مىنويسد : ظاهرا به آيات متشابه قرآن كريم پرداخته است كه در تنزيه بارىتعالى مىباشد . ابو العباس نجاشى و عباس اقبال آشتيانى و سيد محسن امين عاملى به شرححال ابو محمد الحسن نوبختى پرداخته و از تفسير او نام بردهاند . منابع : اعيان الشيعة ، 5 / 320 ؛ الاعلام ، 2 / 224 ؛ ايضاح المكنون ، 1 / 97 به بعد ؛ خاندان نوبختى ، 125 ؛ الذريعة ، 4 / 455 ؛ رجال ، شيخ طوسى ، 462 ؛ رجال ، نجاشى ، 1 / 179 - 182 ؛ رياض العلماء ، 1 / 344 ؛ سير اعلام النبلاء ، 15 / 327 ؛ الفهرست ، ابن نديم ، 225 ؛ الوافى بالوفيات ، 12 / 280 . تفسير قتيبه ، اثر ابو حفص قتبية ( م 316 ق ) احمد بن شريح بخارى از نحويين و مفسران شيعه . حديث تفسير را از سعيد بن مسعود مروزى و ابو يحيى بن ابى مسرة و ديگران آموخت . سيوطى در طبقات مفسرين خود وى را صاحب تفسير كبير و شيعى ذكر نموده است . تفسير مفسر به شيوهء روائى است كه روايات و اخبار ائمهء اطهار را در تفسير آيات قرآن كريم به كار برده است . شيخ آقا بزرگ تهرانى در طبقات اعلام الشيعة خود مىنويسد : مفسر اعم از اين است كه كوفى الاصل و يا كوفى المشرب باشد ، بخارى و شيعى است و نيز عامر الحلو در كتاب خود معجم الدراسات القرآنيه به غلط دو تفسير به وى نسبت داده است كه